Kejayaan sesebuah jenama tidak hanya bergantung pada produk.
Dalam industri makanan dan minuman, kepimpinan memainkan peranan besar dalam menentukan bagaimana syarikat memilih lokasi, mengurus kewangan, membentuk pekerja dan membuat keputusan dengan pantas.
Richiamo Coffee ialah antara jenama tempatan yang berkembang dengan pendekatan yang praktikal dan berorientasikan tindakan.
Laman rasmi Richiamo Coffee menyatakan bahawa falsafah jenama itu dibina berasaskan tiga perkara utama, iaitu produk, servis dan suasana. Syarikat juga meletakkan pertumbuhan berterusan, inovasi dan kecemerlangan sebagai sebahagian daripada misinya.
Di sebalik pertumbuhan tersebut, terdapat beberapa prinsip kepimpinan yang menarik untuk diperhatikan, termasuk pemilihan lokasi berimpak tinggi, disiplin kewangan, pembangunan tenaga kerja tempatan dan budaya get things done.
Lokasi Boleh Menentukan Prestasi Cawangan
Dalam perniagaan kafe, lokasi bukan sekadar alamat.
Lokasi menentukan siapa pelanggan.
Lokasi menentukan jumlah trafik.
Lokasi menentukan corak pembelian.
Dan dalam banyak keadaan, lokasi turut menentukan sama ada sesebuah cawangan mampu bertahan.
Antara strategi yang dikongsikan ialah memilih kawasan yang mempunyai trafik pelanggan yang lebih konsisten seperti universiti, hospital dan kawasan pejabat.
Strategi ini boleh dilihat dalam rangkaian Richiamo Coffee sendiri.
Laman rasmi syarikat menyenaraikan cawangan di kampus seperti Universiti Utara Malaysia, Universiti Islam Antarabangsa Malaysia dan Management and Science University. Richiamo Coffee juga mempunyai cawangan di Hospital UiTM Puncak Alam serta lokasi institusi seperti Suruhanjaya Sekuriti Malaysia.
Corak ini menunjukkan bagaimana lokasi boleh dipilih berdasarkan kewujudan komuniti yang sudah mempunyai aktiviti harian yang konsisten.
Jangan Sekadar Cari Tempat Ramai Orang
Kesilapan biasa founder ialah menganggap lokasi yang sesak mesti menjadi lokasi terbaik.
Hakikatnya, ramai orang belum tentu pelanggan yang betul.
Sebuah kawasan universiti mempunyai kelompok pelajar, pensyarah dan staf yang berada di lokasi tersebut hampir setiap hari.
Hospital pula mempunyai pekerja kesihatan, pesakit, penjaga dan pengunjung.
Kawasan pejabat mempunyai pekerja yang mempunyai rutin sebelum kerja, waktu makan tengah hari dan selepas kerja.
Semua ini membentuk permintaan yang lebih mudah diramal.
Sebab itu soalan yang lebih penting bukan:
“Berapa ramai orang lalu di sini?”
Tetapi:
“Berapa ramai daripada mereka berpotensi menjadi pelanggan berulang?”
Lokasi Perlu Dinilai Mengikut Corak Pelanggan
Pemilihan lokasi yang baik perlu melihat lebih daripada sekadar trafik.
Founder perlu memahami waktu puncak.
Siapa yang berada di kawasan tersebut?
Berapakah kuasa beli mereka?
Adakah mereka memerlukan sarapan?
Adakah mereka mencari tempat makan tengah hari?
Adakah mereka bekerja sehingga malam?
Adakah mereka mahu tempat untuk berbincang atau belajar?
Jawapan kepada soalan seperti ini membantu menentukan menu, harga, waktu operasi dan tenaga kerja.
Richiamo Coffee sendiri menawarkan gabungan minuman, kopi serta makanan tempatan seperti nasi lemak, asam pedas, rendang dan pelbagai menu berat. Ini membolehkan model kafe berfungsi bukan sahaja sebagai tempat minum kopi, tetapi juga sebagai destinasi makan.
Disiplin Kewangan Bermula Dengan Memisahkan Duit
Salah satu prinsip penting yang dikongsikan ialah disiplin dalam pengurusan kewangan.
Dalam kalangan usahawan kecil, antara kesilapan yang paling mudah berlaku ialah mencampurkan duit syarikat dengan duit peribadi.
Jualan masuk ke akaun syarikat.
Kemudian founder menggunakan wang tersebut untuk perbelanjaan peribadi tanpa rekod yang jelas.
Akhirnya mereka tidak lagi tahu berapa keuntungan sebenar syarikat.
Tidak tahu berapa kos operasi.
Tidak tahu jumlah tunai yang sebenarnya tersedia untuk pertumbuhan.
Sebab itu akaun syarikat dan akaun peribadi perlu dipisahkan dengan jelas.
Ini bukan sekadar soal dokumentasi.
Ia membantu founder melihat kesihatan sebenar perniagaan.
Duit Syarikat Bukan Duit Pemilik Sesuka Hati
Walaupun seseorang memiliki syarikat, wang dalam akaun syarikat tetap mempunyai fungsi tertentu.
Ia digunakan untuk membayar pekerja.
Membayar pembekal.
Membayar sewa.
Membeli stok.
Membayar cukai.
Membiayai pemasaran.
Dan menyediakan modal kerja untuk bulan berikutnya.
Jika founder melihat setiap lebihan tunai sebagai duit yang boleh dikeluarkan, syarikat mungkin kelihatan untung tetapi sebenarnya kekurangan wang untuk berkembang.
Disiplin kewangan membolehkan keputusan dibuat menggunakan angka, bukan perasaan.
Infak Sebagai Disiplin Memberi
Selain disiplin kewangan perniagaan, perkongsian tersebut turut menyentuh amalan berinfak secara konsisten setiap bulan.
Dalam perspektif seorang usahawan Muslim, infak boleh menjadi sebahagian daripada nilai peribadi dan tanggungjawab sosial.
Namun, infak perlu difahami secara betul.
Ia bukan formula yang menjamin jumlah keuntungan tertentu.
Ia juga bukan transaksi yang bermaksud seseorang memberi sejumlah wang kemudian menuntut pulangan kewangan tertentu daripada Allah.
Sebaliknya, infak ialah amalan memberi kerana Allah dan membantu pihak yang memerlukan.
Bagi seorang usahawan, konsistensi memberi juga boleh melatih hubungan yang lebih sihat dengan wang.
Wang tidak hanya dilihat sebagai sesuatu untuk dikumpulkan.
Ia juga boleh menjadi alat untuk mencipta manfaat.
Kewangan yang Baik Memerlukan Dua Bentuk Disiplin
Seorang founder perlu pandai mengawal duit yang keluar untuk dirinya sendiri.
Pada masa yang sama, beliau perlu tahu bila wang patut digunakan untuk mengembangkan syarikat atau memberi manfaat kepada orang lain.
Dua bentuk disiplin ini memerlukan satu perkara yang sama.
Kawalan diri.
Jika wang syarikat dan wang peribadi bercampur, keputusan menjadi emosional.
Jika semua keuntungan digunakan untuk gaya hidup, syarikat sukar membina simpanan.
Jika syarikat tidak mempunyai rizab, satu bulan yang lemah boleh mencetuskan masalah.
Sebab itu pengurusan kewangan bukan sekadar tugas akauntan.
Ia ialah sebahagian daripada falsafah kepimpinan founder.
Mengutamakan Tenaga Kerja Tempatan
Satu lagi prinsip yang dikongsikan ialah keutamaan kepada tenaga kerja tempatan.
Dalam perkongsian tersebut, Richiamo Coffee digambarkan menggunakan pekerja tempatan sepenuhnya.
Pendirian ini boleh dilihat sebagai usaha untuk memberikan peluang pekerjaan kepada rakyat tempatan sambil membentuk tenaga kerja yang memahami pasaran dan budaya pengguna Malaysia.
Namun, dakwaan angka 100 peratus pekerja tempatan adalah berdasarkan perkongsian tersebut. Saya tidak menemui angka tenaga kerja semasa yang dinyatakan secara khusus pada laman korporat Richiamo Coffee.
Apa yang jelas daripada laman rasmi ialah syarikat meletakkan servis dan pasukan yang berdedikasi sebagai komponen penting dalam operasinya.
Pekerja Bukan Sekadar Datang Ambil Gaji
Pendekatan yang lebih menarik ialah bagaimana pekerja dibimbing dengan minda keusahawanan.
Ini penting kerana pekerja yang mempunyai minda keusahawanan melihat operasi dengan cara berbeza.
Beliau bukan hanya bertanya:
“Apa kerja aku hari ini?”
Beliau mula melihat:
Kenapa jualan turun?
Kenapa pelanggan tidak datang semula?
Berapa banyak pembaziran berlaku?
Bagaimana servis boleh dipercepatkan?
Bagaimana kos boleh dikawal?
Apa yang boleh diperbaiki?
Pekerja seperti ini tidak semestinya perlu membuka perniagaan sendiri.
Tetapi mereka mula memahami bahawa setiap keputusan mempunyai kesan kepada perniagaan.
Bina Pekerja yang Faham Bisnes
Dalam organisasi yang besar, founder tidak boleh berada di setiap cawangan.
Beliau tidak boleh memantau setiap transaksi.
Beliau tidak boleh menyelesaikan semua aduan pelanggan.
Sebab itu syarikat memerlukan pekerja yang bukan hanya mematuhi arahan, tetapi memahami logik di sebalik arahan tersebut.
Apabila pekerja memahami bisnes, mereka lebih mudah membuat keputusan yang baik apabila founder tiada.
Mereka tahu kenapa stok perlu dikawal.
Mereka tahu kenapa pelanggan perlu dilayan dengan cepat.
Mereka tahu kenapa pembaziran kecil boleh menjadi angka besar apabila berlaku di ratusan cawangan.
Itulah nilai membina minda keusahawanan dalam pasukan.
Prinsip Get Things Done
Salah satu falsafah kepimpinan yang paling kuat dalam perkongsian ini ialah prinsip get things done.
Secara mudah, ia bermaksud jangan terlalu lama terperangkap dalam perancangan sehingga tindakan tidak berlaku.
Dalam bisnes, terlalu banyak masa boleh hilang kerana mesyuarat.
Terlalu banyak lapisan kelulusan.
Terlalu banyak perbincangan.
Terlalu banyak ketakutan untuk membuat keputusan salah.
Sedangkan pasaran terus berubah.
Pesaing terus bergerak.
Pelanggan terus membuat pilihan.
Sebab itu seorang pemimpin perlu tahu bila sesuatu perkara sudah mempunyai maklumat yang cukup untuk dilaksanakan.
Fokus 100 Peratus pada Apa yang Dibuat
Prinsip get things done bukan bermaksud melakukan semua perkara secara terburu buru.
Ia bermaksud apabila keputusan sudah dibuat, tenaga perlu diberikan dengan serius.
Founder yang sentiasa bertukar idea sukar membina momentum.
Hari ini mahu buka kafe.
Esok mahu jual produk.
Lusa mahu masuk industri lain.
Akhirnya tiada satu pun mendapat perhatian yang mencukupi.
Fokus ialah kemampuan untuk berkata:
“Ini yang kita mahu buat. Sekarang kita selesaikan.”
Apabila fokus jelas, organisasi juga lebih mudah bergerak.
Berani Mengambil Risiko, Tetapi Bukan Membuta Tuli
Perniagaan memang mempunyai risiko.
Tidak ada jaminan setiap lokasi akan berjaya.
Tidak ada jaminan produk baharu akan diterima.
Tidak ada jaminan strategi pemasaran akan menghasilkan jualan yang dijangka.
Tetapi founder tidak boleh menunggu sehingga semua risiko hilang.
Kerana risiko tidak akan hilang sepenuhnya.
Yang boleh dilakukan ialah memahami risiko.
Mengukur kemampuan kewangan.
Melihat data.
Membuat andaian.
Kemudian bertindak.
Keberanian dalam bisnes bukan bermaksud tidak takut.
Ia bermaksud masih mampu membuat keputusan walaupun tidak mempunyai kepastian 100 peratus.
Kurangkan Birokrasi yang Tidak Perlu
Apabila syarikat menjadi besar, satu masalah mula muncul.
Semua perkara perlukan kelulusan.
Satu keputusan kecil perlu melalui beberapa orang.
Satu idea perlu menunggu berminggu minggu.
Akhirnya syarikat menjadi lambat.
Birokrasi memang diperlukan untuk perkara tertentu, terutama bagi kewangan, risiko dan pematuhan.
Tetapi tidak semua perkara memerlukan proses yang panjang.
Pemimpin perlu tahu membezakan antara kawalan dan kelewatan.
Jika satu keputusan boleh dibuat pada peringkat pengurus cawangan, tidak semestinya ia perlu sampai kepada pengurusan tertinggi.
Semakin jelas kuasa membuat keputusan, semakin pantas organisasi boleh bergerak.
Buat Saja Bukan Bermaksud Buat Tanpa Berfikir
Konsep buat saja mudah disalah faham.
Ada yang menganggapnya bermaksud bertindak tanpa perancangan.
Sebenarnya tidak.
Buat saja lebih tepat difahami sebagai tidak membenarkan ketakutan terhadap kesempurnaan menghalang tindakan.
Buat kajian.
Lihat angka.
Tentukan risiko.
Buat keputusan.
Kemudian bergerak.
Jika salah, perbaiki.
Jika strategi kurang berkesan, ubah.
Jika sesuatu lokasi tidak mencapai sasaran, cari punca.
Yang penting, organisasi tidak lumpuh kerana terlalu takut melakukan kesilapan.
Jangan Mudah Berputus Asa Apabila Keputusan Pertama Tidak Menjadi
Tidak semua keputusan memberi hasil dengan segera.
Kadang kadang lokasi mengambil masa untuk membina pelanggan.
Kadang kadang menu baharu perlu diperbaiki.
Kadang kadang staf memerlukan latihan.
Kadang kadang strategi pemasaran gagal.
Inilah sebabnya ketahanan mental menjadi sebahagian daripada kepimpinan.
Pemimpin tidak boleh melihat satu kegagalan sebagai bukti bahawa keseluruhan idea tidak berfungsi.
Mereka perlu mampu membezakan antara:
Idea yang memang tidak sesuai.
Dan idea yang masih memerlukan penambahbaikan.
Perbezaan itu hanya dapat diketahui melalui tindakan dan data.
Empat Prinsip yang Boleh Dipelajari Usahawan
Daripada pendekatan ini, terdapat empat perkara yang boleh digunakan oleh founder.
Pertama, pilih lokasi berdasarkan kualiti pasaran, bukan sekadar populariti kawasan.
Universiti, hospital dan kawasan pejabat mempunyai corak pelanggan yang boleh memberikan trafik konsisten jika sesuai dengan konsep perniagaan.
Kedua, pisahkan kewangan syarikat daripada kewangan peribadi.
Founder perlu tahu duit mana milik operasi dan duit mana pendapatan sendiri.
Ketiga, bina pasukan dengan pemikiran perniagaan.
Jangan sekadar ajar pekerja melakukan tugas. Ajar mereka memahami mengapa tugas itu penting.
Keempat, jadikan tindakan sebagai budaya.
Rancang secukupnya, buat keputusan dan laksanakan.
Kepimpinan dalam perniagaan bukan hanya tentang menjadi orang yang memberikan arahan.
Ia tentang bagaimana seorang founder membuat keputusan yang membantu organisasi bergerak.
Pemilihan lokasi yang tepat membina asas jualan.
Disiplin kewangan memastikan pertumbuhan tidak mengganggu kestabilan syarikat.
Amalan memberi membentuk nilai terhadap wang.
Pembangunan pekerja tempatan membina kapasiti organisasi.
Manakala prinsip get things done memastikan idea tidak berhenti di bilik mesyuarat.
Richiamo Coffee sendiri menyatakan bahawa pertumbuhan, inovasi, produk, servis dan suasana menjadi sebahagian penting daripada identiti syarikat.
Akhirnya, strategi yang baik hanya mempunyai nilai apabila ia dilaksanakan.
Dalam bisnes, terlalu banyak berfikir tanpa tindakan tidak menghasilkan apa apa. Tetapi tindakan yang fokus, berdisiplin dan sentiasa diperbaiki boleh membawa sebuah idea jauh lebih besar daripada titik permulaannya.
Nak tahu bagaimana prinsip get things done boleh membantu founder membuat keputusan dan mengembangkan bisnes dengan lebih pantas?
Tonton episod penuh: “Dari Dunia Automotive Ke Dunia Kopi” | Pengasas RICHIAMO COFFEE
Ada founder, CEO atau usahawan yang anda mahu kami jemput ke BuatSaja Podcast? Tinggalkan cadangan anda di ruangan komen atau hantar pencalonan tetamu kepada kami. Mungkin cadangan anda akan menjadi inspirasi untuk episod yang seterusnya.
