Membina satu kedai kopi mungkin boleh dilakukan dengan modal, lokasi dan produk yang baik.
Tetapi membina rangkaian yang berkembang dari sebuah kampus universiti kepada ratusan cawangan memerlukan strategi yang jauh lebih tersusun.
Richiamo Coffee ialah salah satu contoh jenama tempatan yang berkembang melalui pemilihan pasaran yang jelas, model pelesenan dan penglibatan aktif pemilik cawangan dalam operasi.
Richiamo Coffee ditubuhkan pada 2016 dan kini mempunyai lebih 200 cawangan di Malaysia. Pada Mei 2025, Bernama melaporkan bahawa syarikat itu mempunyai sekitar 220 cawangan dan sedang merancang pengembangan ke pasaran antarabangsa termasuk Phnom Penh, Kemboja dan Melbourne, Australia.
Perjalanan ini menunjukkan bahawa pertumbuhan dalam industri makanan dan minuman bukan sekadar tentang membuka sebanyak mungkin kedai.
Ia bermula dengan memahami siapa pelanggan, di mana mereka berada dan bagaimana model operasi boleh diulang di banyak lokasi.
Bermula Dengan Pasaran yang Sudah Tersedia
Berdasarkan perkongsian dalam podcast, antara langkah awal Richiamo Coffee ialah membuka cawangan di kawasan universiti.
Antara lokasi terawal yang disebut ialah Universiti Utara Malaysia di Sintok, diikuti kampus universiti lain seperti UIA Gombak dan UTM Kuala Lumpur.
Laman rasmi Richiamo Coffee hari ini masih menyenaraikan cawangan di Universiti Utara Malaysia, menunjukkan bahawa kampus universiti memang menjadi sebahagian daripada strategi lokasi jenama itu.
Pemilihan universiti mempunyai satu kelebihan besar.
Pasaran sudah berada di situ.
Dalam istilah perniagaan, keadaan seperti ini sering digambarkan sebagai captive market.
Pelajar, pensyarah, staf universiti dan komuniti kampus mempunyai keperluan makan dan minum setiap hari.
Mereka tidak perlu dipujuk untuk datang ke kawasan tersebut kerana mereka memang sudah berada di sana.
Cabaran utama ialah bagaimana untuk menjadi antara pilihan utama mereka.
Apa Itu Captive Market?
Captive market merujuk kepada kumpulan pelanggan yang mempunyai pilihan terhad atau berada dalam persekitaran tertentu yang menyebabkan mereka lebih cenderung membeli daripada penyedia yang mudah dicapai.
Universiti merupakan contoh yang baik.
Pelajar tinggal, belajar dan menghabiskan banyak masa dalam kawasan kampus.
Mereka mahu tempat yang mudah dicapai.
Mereka mahu makanan dan minuman yang sesuai dengan kemampuan.
Mereka juga mahu ruang untuk berbual, belajar atau berehat.
Dalam keadaan seperti ini, sebuah kafe tidak perlu bergantung sepenuhnya kepada pelanggan luar untuk menghasilkan trafik.
Trafik asas sudah wujud.
Sebab itu pemilihan lokasi Richiamo Coffee di universiti pada peringkat awal boleh dilihat sebagai strategi yang membantu mengurangkan ketidakpastian pasaran.
Lokasi yang Baik Bukan Semestinya Lokasi Paling Glamour
Ramai founder mudah tertarik dengan pusat membeli belah besar atau kawasan yang kelihatan premium.
Tetapi lokasi mahal tidak semestinya lokasi terbaik.
Apa yang lebih penting ialah memahami siapa yang berada di kawasan tersebut dan berapa kerap mereka berpotensi membeli.
Jika sebuah kedai dibuka di lokasi yang mempunyai ribuan orang tetapi hanya sedikit daripada mereka ialah pelanggan sasaran, trafik tinggi tidak semestinya menghasilkan jualan tinggi.
Sebaliknya, kampus universiti mungkin mempunyai pasaran yang lebih khusus tetapi lebih konsisten.
Inilah pentingnya memahami konsep market fit.
Bukan sekadar bertanya:
“Ramai orang lalu sini tak?”
Tetapi bertanya:
“Adakah orang yang lalu di sini memang pelanggan yang kita mahu?”
Pelajar Tempatan dan Antarabangsa Membuka Ruang Pasaran Lebih Luas
Universiti juga mempunyai campuran pelanggan yang unik.
Ada pelajar tempatan.
Ada pelajar antarabangsa.
Ada tenaga akademik.
Ada staf pentadbiran.
Persekitaran ini memberikan peluang kepada jenama untuk menguji produk kepada kumpulan pelanggan yang pelbagai.
Bagi Richiamo Coffee, pendekatan sebegini membantu jenama memahami bagaimana produk kopi, makanan dan pengalaman kafe diterima oleh pelanggan muda.
Sumber sekunder yang meneliti Richiamo Coffee turut menyatakan bahawa cawangan pertama berada di UUM dan bahawa kelompok pelajar merupakan antara pasaran sasaran penting jenama tersebut.
Dari Satu Kedai kepada Model yang Boleh Diulang
Cabaran sebenar dalam perniagaan bermula apabila satu cawangan sudah berjaya.
Soalan seterusnya ialah:
Bagaimana mahu membuka cawangan kedua?
Kemudian cawangan ketiga?
Kemudian cawangan ke 50?
Jika setiap kedai perlu dibina dan diurus sepenuhnya oleh pengasas, pertumbuhan akan menjadi perlahan.
Masa founder terhad.
Modal juga terhad.
Sebab itu Richiamo Coffee menggunakan model pelesenan sebagai salah satu cara untuk mempercepatkan pengembangan.
Laman rasmi Richiamo Coffee menyediakan peluang kepada individu untuk menjadi rakan pelesen dan menyenaraikan sokongan seperti latihan, pemilihan lokasi dan rangkaian sokongan kepada rakan niaga.
Mengapa Model Licensing Digunakan?
Model licensing membolehkan pihak lain mengendalikan cawangan menggunakan jenama, sistem dan sokongan yang disediakan oleh pemilik jenama.
Secara mudah, syarikat tidak perlu menyediakan semua modal untuk setiap cawangan.
Sebahagian daripada pelaburan dan operasi ditanggung oleh rakan pelesen.
Ini membolehkan jenama berkembang lebih cepat berbanding jika setiap kedai perlu dibuka menggunakan modal syarikat sendiri.
Tetapi model ini hanya berfungsi jika beberapa perkara dijaga.
Standard produk perlu sama.
Latihan perlu konsisten.
Pengalaman pelanggan perlu dikawal.
Pembekalan perlu stabil.
Dan yang paling penting, pengendali cawangan perlu benar benar memahami operasi.
Wang Bukan Satu Satunya Syarat Menjadi Pelesen
Berdasarkan perkongsian yang diberikan, antara prinsip penting Richiamo Coffee ialah memilih pelesen yang sanggup menguruskan kedai secara hands on.
Dalam model seperti ini, calon pemilik tidak sepatutnya melihat cawangan hanya sebagai pelaburan pasif.
Mereka perlu memahami operasi.
Mereka perlu tahu apa yang berlaku di kaunter.
Mereka perlu memahami staf.
Mereka perlu melihat jualan.
Mereka perlu tahu stok.
Mereka perlu mengenali pelanggan.
Pendekatan ini dikenali sebagai konsep owner operator.
Pemilik bukan sekadar memasukkan modal.
Pemilik turut terlibat dalam perjalanan perniagaan.
Mengapa Model Owner Operator Penting?
Dalam industri makanan dan minuman, terlalu banyak perkara berlaku setiap hari.
Kualiti makanan boleh berubah.
Staf boleh tidak hadir.
Mesin boleh rosak.
Stok boleh habis.
Aduan pelanggan boleh berlaku.
Kos bahan boleh meningkat.
Jika pemilik langsung tidak memahami operasi, masalah kecil boleh menjadi besar sebelum disedari.
Sebaliknya, pemilik yang benar benar memahami perniagaan mempunyai keupayaan untuk membuat keputusan lebih cepat.
Beliau tahu apabila kos mula meningkat.
Beliau tahu bila staf memerlukan latihan.
Beliau tahu menu mana yang bergerak perlahan.
Beliau juga boleh mengenal pasti masalah pelanggan sebelum ia menjadi lebih serius.
Sebab itu dalam model pelesenan, mencari orang yang mempunyai wang sahaja belum tentu mencukupi.
Modal membuka pintu. Tetapi penglibatan pemilik membantu memastikan kedai terus hidup.
Pengembangan Pantas Memerlukan Sistem yang Kuat
Apabila jumlah cawangan meningkat, cabaran utama berubah.
Masalahnya bukan lagi bagaimana mahu menjual satu cawan kopi.
Masalahnya ialah bagaimana mahu memastikan ratusan kedai boleh memberikan pengalaman yang hampir sama.
Di sinilah sistem menjadi penting.
Resipi perlu standard.
Bahan mentah perlu dikawal.
Latihan staf perlu konsisten.
Reka bentuk kedai perlu mempunyai identiti.
Teknologi perlu menyokong operasi.
Pemasaran perlu mempunyai hala tuju.
Tanpa sistem, pertumbuhan boleh menjadi terlalu sukar untuk dikawal.
Richiamo Coffee sendiri menyatakan bahawa falsafahnya berasaskan tiga perkara utama iaitu produk, servis dan suasana. Syarikat juga meletakkan pertumbuhan berterusan dan kehadiran global sebagai sebahagian daripada visi serta misinya.
Dari Sekitar 170 Cawangan kepada Lebih 200
Angka sekitar 170 cawangan yang dikongsikan dalam podcast menggambarkan satu fasa penting dalam pertumbuhan Richiamo Coffee.
Namun, angka itu bukan lagi angka terkini.
Pada Mei 2025, Richiamo Coffee dilaporkan mempunyai sekitar 220 cawangan di Malaysia. Syarikat juga menyasarkan untuk menambah rangkaian tempatan kepada 350 cawangan pada masa hadapan.
Ini menunjukkan bahawa strategi pengembangan masih diteruskan.
Daripada kampus universiti, rangkaian Richiamo Coffee kini boleh ditemui di pelbagai lokasi di seluruh negara.
Laman rasmi syarikat turut mempunyai senarai cawangan yang merangkumi banyak negeri termasuk Sabah dan Sarawak.
Langkah Seterusnya Ialah Pasaran Antarabangsa
Apabila pasaran tempatan semakin matang, satu lagi ruang pertumbuhan ialah antarabangsa.
Richiamo Coffee telah menyatakan hasrat untuk memasuki antara lima hingga 10 pasaran antarabangsa dalam tempoh lima tahun.
Pada 2025, syarikat mengumumkan rancangan membuka cawangan di Phnom Penh, Kemboja dan Melbourne, Australia. Ia juga menerima minat daripada beberapa pasaran lain termasuk Uzbekistan.
Kini, sekurang kurangnya terdapat penyenaraian operasi Richiamo Coffee di Phnom Penh pada platform penghantaran makanan Kemboja, menunjukkan kehadiran jenama itu di pasaran tersebut.
Langkah ini penting kerana pengembangan antarabangsa tidak boleh dilakukan dengan hanya menyalin model Malaysia secara bulat bulat.
Setiap negara mempunyai kos, undang undang, cita rasa pelanggan dan struktur logistik yang berbeza.
Pertumbuhan Antarabangsa Perlukan Model Bekalan yang Berbeza
Bagi operasi luar negara, Richiamo Coffee turut melihat kemungkinan bekerjasama dengan pelabur untuk mewujudkan dapur berpusat di negara sasaran.
Tujuannya adalah untuk mengurangkan kos pengeluaran, logistik dan duti import.
Ini menunjukkan bahawa expansion sebenar bukan hanya tentang membuka kedai.
Ia turut melibatkan sistem belakang.
- Dapur.
- Bekalan.
- Pengeluaran.
- Penghantaran.
- Latihan.
- Rakan niaga.
- Struktur kos.
Semakin jauh sesuatu jenama berkembang, semakin penting infrastruktur tersebut.
Tiga Prinsip Utama Strategi Pertumbuhan Richiamo Coffee
Daripada perjalanan Richiamo Coffee, terdapat sekurang kurangnya tiga prinsip yang boleh dipelajari.
Pertama, mula dengan pasaran yang jelas.
Pemilihan universiti memberikan akses kepada kumpulan pelanggan yang sudah berada dalam satu kawasan tertentu.
Kedua, gunakan model pengembangan yang boleh mempercepatkan pertumbuhan.
Melalui licensing, syarikat tidak perlu menanggung sendiri keseluruhan modal bagi setiap cawangan.
Ketiga, pilih rakan yang mahu mengendalikan bisnes, bukan hanya melabur duit.
Konsep owner operator membantu memastikan pemilik memahami operasi sebenar.
Jangan Buka Banyak Cawangan Jika Satu Cawangan Pun Belum Stabil
Ada satu perkara penting yang founder perlu faham. Model pelesenan bukan jalan pintas untuk menyelamatkan perniagaan yang belum terbukti.
Jika produk masih lemah, membuka lebih banyak cawangan hanya menggandakan masalah.
Jika SOP tidak jelas, masalah akan berulang.
Jika margin terlalu kecil, lebih banyak kedai tidak semestinya menghasilkan lebih banyak keuntungan. Sebab itu sebelum membina rangkaian, founder perlu memastikan unit perniagaan asas mempunyai model yang boleh bertahan.
Cawangan pertama bukan sekadar tempat menjual. Ia adalah tempat menguji model.
Apa yang berjaya perlu didokumentasikan. Apa yang gagal perlu diperbaiki.
Barulah model itu boleh dibawa ke tempat lain.
Perjalanan Richiamo Coffee menunjukkan bahawa pertumbuhan jenama tidak bermula dengan membuka cawangan secara rawak. Ia bermula dengan strategi pasaran.
Kampus universiti memberikan akses kepada captive market yang jelas. Model licensing membantu mempercepatkan pengembangan.
Pendekatan owner operator pula memastikan rakan pelesen bukan sekadar mempunyai modal, tetapi turut mempunyai komitmen terhadap operasi.
Daripada penubuhannya pada 2016, Richiamo Coffee telah berkembang kepada sekitar 220 cawangan di Malaysia setakat laporan Mei 2025 dan mula membawa jenamanya ke luar negara.
Apa yang boleh dipelajari bukan sekadar bagaimana membuka banyak kedai kopi.
Pelajaran yang lebih besar ialah bagaimana membina satu model yang cukup kuat untuk diulang berkali kali tanpa kehilangan identiti asalnya.
Nak tahu bagaimana Richiamo Coffee membina model perniagaan yang boleh berkembang daripada satu kampus kepada ratusan cawangan?
Tonton episod penuh: “Dari Dunia Automotive Ke Dunia Kopi” | Pengasas RICHIAMO COFFEE
Ada founder, CEO atau usahawan yang anda mahu kami jemput ke BuatSaja Podcast? Tinggalkan cadangan anda di ruangan komen atau hantar pencalonan tetamu kepada kami. Mungkin cadangan anda akan menjadi inspirasi untuk episod yang seterusnya.
