Urus Pendapatan dengan Sistem 3 Bank Menggunakan Formula 50 30 20

Ramai orang mahu menyimpan wang, tetapi sering gagal kerana simpanan hanya dibuat selepas semua perbelanjaan selesai. Apabila tiba penghujung bulan, baki yang tinggal terlalu sedikit atau langsung tiada.

Masalah ini bukan semestinya berpunca daripada pendapatan yang rendah. Dalam banyak keadaan, ia berlaku kerana wang tidak dibahagikan mengikut tujuan yang jelas sejak awal.

Sistem 3 Bank ialah kaedah pengurusan wang yang membahagikan pendapatan kepada tiga akaun berbeza, iaitu Bank Keperluan, Bank Kemahuan dan Bank Simpanan. Setiap akaun mempunyai fungsi tersendiri supaya wang untuk komitmen, kehendak dan simpanan tidak bercampur.

Melalui sistem ini, simpanan tidak lagi bergantung pada baki hujung bulan. Wang simpanan diasingkan sebaik sahaja pendapatan diterima, sekali gus membantu membina disiplin kewangan secara lebih konsisten.

Apakah Sistem 3 Bank?

Sistem 3 Bank ialah satu kaedah pengurusan kewangan yang menggunakan tiga akaun bank untuk memisahkan wang berdasarkan tujuan penggunaannya.

Tiga akaun tersebut ialah:

1. Bank Keperluan untuk membayar komitmen dan perbelanjaan asas.
2. Bank Kemahuan untuk perbelanjaan kehendak dan gaya hidup.
3. Bank Simpanan untuk membina dana kewangan masa hadapan.

Kaedah ini membantu seseorang melihat dengan lebih jelas jumlah yang boleh dibelanjakan dalam setiap kategori. Apabila semua wang disimpan dalam satu akaun, seseorang mungkin menganggap keseluruhan baki tersebut boleh digunakan.

Sebaliknya, apabila wang telah dipisahkan, baki dalam Bank Keperluan tidak akan bercampur dengan wang untuk hiburan atau simpanan.

Agensi Kaunseling dan Pengurusan Kredit menerangkan bahawa pengurusan aliran tunai, penyediaan bajet dan pembinaan simpanan merupakan antara elemen penting dalam pendidikan kewangan. Bajet membantu seseorang memahami kedudukan pendapatan dan perbelanjaannya sebelum membuat keputusan kewangan.

Mengapa Perlu Menggunakan Tiga Akaun Berbeza?

Tujuan utama Sistem 3 Bank adalah untuk mewujudkan sempadan yang jelas antara keperluan, kemahuan dan simpanan.

Tanpa pembahagian yang jelas, wang untuk membayar sewa rumah mungkin digunakan untuk membeli barangan yang tidak diperlukan. Wang simpanan pula mudah dikeluarkan kerana berada dalam akaun yang sama dengan wang perbelanjaan harian.

Pengasingan akaun boleh membantu seseorang:

1. Mengawal perbelanjaan mengikut kemampuan.
2. Mengelakkan wang komitmen digunakan untuk kehendak.
3. Membina simpanan secara konsisten.
4. Menilai corak perbelanjaan dengan lebih mudah.
5. Mengurangkan keputusan kewangan yang dibuat secara impulsif.

Sistem ini tidak menjadikan seseorang terus kaya. Namun, ia membantu membentuk disiplin yang diperlukan untuk mengurus wang secara lebih teratur.

Bank Keperluan untuk Komitmen dan Perbelanjaan Asas

Bank Keperluan ialah akaun yang digunakan untuk membayar semua perbelanjaan penting dan komitmen bulanan.

Antara perbelanjaan yang boleh dimasukkan dalam kategori ini ialah:

1. Sewa rumah atau ansuran pembiayaan rumah.
2. Bil elektrik, air dan internet.
3. Barangan dapur dan makanan asas.
4. Kos pengangkutan.
5. Yuran pendidikan.
6. Perlindungan takaful atau insurans.
7. Bayaran hutang dan komitmen wajib.

Dalam pembahagian 50 peratus, 30 peratus dan 20 peratus, sebanyak 50 peratus daripada pendapatan diperuntukkan untuk Bank Keperluan.

Namun, bagi individu yang mempunyai komitmen lebih tinggi, pembahagian 80 peratus, 10 peratus dan 10 peratus mungkin lebih realistik. Dalam keadaan ini, sebanyak 80 peratus pendapatan digunakan untuk keperluan.

Pemilihan nisbah perlu berdasarkan keadaan sebenar, bukan semata mata mengikut formula. Individu yang tinggal bersama keluarga mungkin mempunyai komitmen lebih rendah berbanding individu yang menyewa rumah, mempunyai anak atau menanggung ibu bapa.

Oleh itu, langkah pertama ialah menyenaraikan semua komitmen sebelum menentukan jumlah yang sesuai.

Bank Kemahuan untuk Kehendak dan Gaya Hidup

Bank Kemahuan ialah akaun yang digunakan untuk membiayai perbelanjaan yang bukan keperluan asas.

Kategori ini boleh merangkumi:

1. Kopi dan makanan di luar.
2. Aktiviti hiburan.
3. Langganan aplikasi.
4. Percutian.
5. Pembelian pakaian tambahan.
6. Barangan berkaitan hobi.
7. Perbelanjaan gaya hidup.

Dalam pembahagian 50 peratus, 30 peratus dan 20 peratus, sebanyak 30 peratus pendapatan boleh diperuntukkan kepada Bank Kemahuan.

Bagi pembahagian 80 peratus, 10 peratus dan 10 peratus pula, hanya 10 peratus digunakan untuk perbelanjaan kehendak.

Bank Kemahuan bukan bertujuan menghalang seseorang daripada menikmati hasil pendapatannya. Sebaliknya, akaun ini menetapkan had supaya perbelanjaan gaya hidup tidak menjejaskan keperluan dan simpanan.

Apabila baki dalam akaun ini telah habis, seseorang perlu menunggu pendapatan seterusnya sebelum melakukan perbelanjaan kehendak yang baharu.

Wang daripada Bank Simpanan tidak sepatutnya dipindahkan hanya untuk membeli kopi, pakaian, gajet atau membiayai hiburan.

Bank Simpanan untuk Membina Masa Depan Kewangan

Bank Simpanan ialah akaun paling penting dalam Sistem 3 Bank kerana wang di dalamnya dikhaskan untuk perlindungan dan perkembangan kewangan.

Sebanyak 20 peratus daripada pendapatan boleh dimasukkan ke dalam Bank Simpanan apabila menggunakan pembahagian 50 peratus, 30 peratus dan 20 peratus.

Bagi individu yang mempunyai komitmen tinggi, mereka boleh bermula dengan 10 peratus melalui pembahagian 80 peratus, 10 peratus dan 10 peratus.

Bahan pendidikan InvestSmart menyarankan seseorang menyimpan sekurang kurangnya 10 peratus daripada wangnya setiap bulan apabila mampu. Wang tersebut sebaik baiknya diasingkan sebelum digunakan untuk perbelanjaan lain.

Prinsip utama Bank Simpanan ialah wang perlu diasingkan sebaik sahaja pendapatan diterima, bukannya menunggu baki pada penghujung bulan.

Sebagai contoh, sekiranya pendapatan bersih diterima pada 25 hari bulan, pemindahan ke Bank Simpanan perlu dilakukan pada hari yang sama. Arahan pemindahan automatik boleh digunakan supaya proses ini berlaku tanpa bergantung sepenuhnya pada disiplin manual.

Syarat Wajib Bank Simpanan

Wang dalam Bank Simpanan tidak boleh dikeluarkan untuk perbelanjaan biasa atau kehendak sementara.

Pengeluaran hanya dibenarkan bagi tiga keadaan yang telah ditetapkan.

1. Kecemasan sebenar

Kecemasan sebenar merujuk kepada situasi yang mendesak dan memberi kesan kepada keselamatan, kesihatan atau kelangsungan hidup seseorang.

Contohnya termasuk perbelanjaan perubatan yang penting, kehilangan punca pendapatan, kerosakan kenderaan yang digunakan untuk bekerja atau pembaikan rumah yang melibatkan keselamatan.

Percutian, pembelian telefon baharu atau promosi jualan tidak boleh dianggap sebagai kecemasan.

Sebagai panduan umum, InvestSmart menyarankan dana kecemasan bersamaan tiga hingga enam bulan perbelanjaan bulanan. Jumlah sebenar bergantung pada kestabilan pendapatan, bilangan tanggungan dan komitmen seseorang.

2. Pelaburan pendidikan diri

Wang simpanan boleh digunakan untuk pendidikan yang mampu meningkatkan ilmu, kemahiran atau nilai diri.

Contohnya ialah kursus profesional, latihan kemahiran, sijil berkaitan kerjaya, buku pendidikan atau program yang membantu meningkatkan kemampuan menjana pendapatan.

Namun, seseorang perlu menilai kandungan, kredibiliti penyedia dan manfaat kursus sebelum membuat pembayaran.

Tidak semua kursus yang mahal memberikan hasil yang baik. Pelaburan pendidikan diri perlu mempunyai tujuan yang jelas dan berkaitan dengan kemajuan peribadi, kerjaya atau perniagaan.

3. Pelaburan kewangan atau perniagaan

Wang dalam Bank Simpanan juga boleh digunakan untuk pelaburan kewangan atau mengembangkan perniagaan.

Walau bagaimanapun, pelaburan hanya wajar dilakukan selepas dana kecemasan asas telah dibina. Seseorang tidak sepatutnya menggunakan keseluruhan simpanannya untuk pelaburan kerana nilai pelaburan boleh turun dan modal mungkin tidak dapat dikeluarkan dengan segera.

Sebelum melabur, seseorang perlu memahami risiko, tempoh, kos dan cara sesuatu pelaburan menjana pulangan. Suruhanjaya Sekuriti Malaysia melalui InvestSmart turut menekankan kepentingan mempelajari asas pelaburan dan membuat semakan sebelum mengambil keputusan.

Bagi pelaburan perniagaan, wang tersebut boleh digunakan untuk perkara yang mempunyai potensi meningkatkan operasi atau pendapatan. Contohnya termasuk membeli peralatan penting, menambah baik sistem atau menjalankan kempen pemasaran yang telah dirancang.

Dua Pilihan Pembahagian dalam Sistem 3 Bank

Sistem 3 Bank boleh dilaksanakan melalui dua pilihan pembahagian utama.

Pembahagian 50 Peratus, 30 Peratus dan 20 Peratus

Pembahagian ini sesuai untuk individu yang mempunyai komitmen terkawal dan ruang kewangan yang lebih besar.

50 peratus dimasukkan ke dalam Bank Keperluan.

30 peratus dimasukkan ke dalam Bank Kemahuan.

20 peratus dimasukkan ke dalam Bank Simpanan.

Sekiranya seseorang mempunyai pendapatan bersih sebanyak RM3,000, pembahagiannya ialah:

Bank Keperluan sebanyak RM1,500.

Bank Kemahuan sebanyak RM900.

Bank Simpanan sebanyak RM600.

Pembahagian 80 Peratus, 10 Peratus dan 10 Peratus

Pembahagian ini boleh digunakan oleh individu yang mempunyai komitmen lebih tinggi atau baru mahu membina tabiat menyimpan.

80 peratus dimasukkan ke dalam Bank Keperluan.

10 peratus dimasukkan ke dalam Bank Kemahuan.

10 peratus dimasukkan ke dalam Bank Simpanan.

Sekiranya pendapatan bersih ialah RM3,000, pembahagiannya ialah:

• Bank Keperluan sebanyak RM2,400.
• Bank Kemahuan sebanyak RM300.
• Bank Simpanan sebanyak RM300.

Walaupun jumlah simpanan hanya 10 peratus, ia masih lebih baik daripada tidak menyimpan langsung. Nisbah tersebut boleh ditingkatkan secara berperingkat apabila pendapatan bertambah atau komitmen berkurang.

Cara Melaksanakan Sistem 3 Bank

Langkah pertama ialah membuka atau menetapkan tiga akaun yang mempunyai fungsi berbeza.

Akaun pertama digunakan untuk menerima pendapatan dan membayar keperluan. Akaun kedua digunakan khusus untuk kehendak. Akaun ketiga pula hanya digunakan untuk simpanan.

Selepas itu, kira pendapatan bersih yang diterima setiap bulan. Pendapatan bersih ialah jumlah wang yang boleh digunakan selepas semua potongan wajib dibuat.

Seterusnya, pilih pembahagian yang sesuai berdasarkan komitmen semasa. Elakkan memilih nisbah yang terlalu ketat sehingga tidak mampu dikekalkan.

Tetapkan pemindahan automatik ke Bank Kemahuan dan Bank Simpanan pada hari pendapatan diterima. Dengan cara ini, wang terus dibahagikan sebelum sempat digunakan untuk perkara lain.

Akhir sekali, semak sistem tersebut setiap bulan. Sekiranya perbelanjaan keperluan sentiasa melebihi had, kenal pasti sama ada terdapat komitmen yang boleh dikurangkan atau pendapatan yang perlu ditingkatkan.

Asingkan Simpanan Mengikut Tujuan

Walaupun Sistem 3 Bank menggunakan satu akaun simpanan, jumlah di dalamnya perlu direkodkan mengikut tujuan.

Sebagai contoh, seseorang boleh membahagikan Bank Simpanan kepada tiga rekod kecil:

1. Dana kecemasan.
2. Dana pendidikan diri.
3. Dana pelaburan atau perniagaan.

Pengasingan ini penting supaya wang kecemasan tidak digunakan sepenuhnya untuk mengikuti kursus atau membuat pelaburan.

Dana kecemasan perlu diberikan keutamaan. Selepas sasaran asas dicapai, sebahagian simpanan bulanan yang baharu boleh dialihkan kepada pendidikan diri atau pelaburan.

Kesilapan yang Perlu Dielakkan

Kesilapan pertama ialah menganggap semua baki dalam akaun sebagai wang yang boleh dibelanjakan.

Kesilapan kedua ialah mengeluarkan wang simpanan untuk kehendak yang tidak mendesak.

Kesilapan ketiga ialah memilih pembahagian yang tidak sesuai dengan pendapatan dan komitmen sebenar.

Kesilapan keempat ialah menggunakan keseluruhan simpanan untuk pelaburan tanpa menyediakan dana kecemasan.

Kesilapan kelima ialah tidak menyemak semula perbelanjaan. Kos kehidupan dan komitmen boleh berubah, maka pembahagian kewangan juga perlu dinilai dari semasa ke semasa.

Sistem 3 Bank ialah kaedah pengurusan wang yang mudah dan praktikal untuk membantu seseorang mengawal perbelanjaan serta membina simpanan secara automatik.

Bank Keperluan digunakan untuk komitmen dan perbelanjaan asas. Bank Kemahuan pula menetapkan had bagi kehendak serta gaya hidup. Bank Simpanan berfungsi untuk membina dana kecemasan, meningkatkan ilmu dan menyediakan modal pelaburan.

Pembahagian 50 peratus, 30 peratus dan 20 peratus sesuai bagi individu yang mempunyai ruang kewangan lebih besar. Pembahagian 80 peratus, 10 peratus dan 10 peratus pula boleh menjadi permulaan yang lebih realistik bagi mereka yang mempunyai komitmen tinggi.

Perkara paling penting bukanlah memilih nisbah yang sempurna. Keutamaan sebenar ialah mengasingkan wang sejak awal, menyimpan secara konsisten dan tidak menggunakan simpanan untuk perbelanjaan yang tidak penting.

Apabila setiap ringgit mempunyai tujuan yang jelas, pengurusan kewangan menjadi lebih mudah, tersusun dan terkawal.

Nak tahu lebih dalam tentang Dr. Adam Zubir?

Tonton episod penuh: “Gaji Ada, Tapi Kenapa Hidup Rasa Tak Tenang?”

Ada founder, CEO atau usahawan yang anda mahu kami jemput ke BuatSaja Podcast? Tinggalkan cadangan anda di ruangan komen atau hantar pencalonan tetamu kepada kami. Mungkin cadangan anda akan menjadi inspirasi untuk episod yang seterusnya.